Jo and books

📖 Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους 

✍🏽 Μιχάλης Αλμπάτης

📚 Εκδόσεις νήσος

Η σχέση μου με τα βιβλία που κάνουν hype είναι μάλλον γνωστή. Με κάνει αυτό ελιτίστρια; Ίσως. Κυρίως όμως το να παίρνεις τον χρόνο σου και την απόστασή σου από τα εκδοτικά φαινόμενα, σου παρέχει και την απαραίτητη ψυχραιμία. Σε προστατεύει επίσης από το ξύλο που θα φας αν τολμήσεις να έχεις αντίθετη άποψη από αυτήν της πλειοψηφίας. Κάπως έτσι δεν έχω διαβάσει ακόμα την Τέταρτη Πτέρυγα, αλλά διάβασα μόλις το Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους. Κι έχω πολλά να πω. Και θετικά και αρνητικά.

Ας ξεκινήσουμε από τα θετικά:

Ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει το μεγαλείο της ιδέας του Αλμπάτη. Όχι μόνο η επικοινωνία με τους νεκρούς, αλλά και η προσπάθεια να βγάλουν οι ήρωες χρήματα από αυτήν (αθάνατο ελληνικό δαιμόνιο στα καλύτερα του).  Επίσης, η τοποθέτηση της δράσης στην Κρήτη, που χρησίμεψε μέσα στα αλλά και για να μας πάει βόλτα ο συγγραφέας από όλα τα χωριά, ήταν ιδιοφυής. Στο σημείο αυτό βέβαια να πω πως θα ήταν χρήσιμος ένας χάρτης. I mean, εγώ είμαι κατά 25% από την Έμπαρο κι έχω μια ιδέα, οι υπόλοιποι;

Αυτό ήταν, τέλος τα θετικά. Πάμε στα αρνητικά…

Αρχικά, κι ενώ δεν μπορώ να μην τονίσω ότι η γραφή είναι στρωτή και υπάρχει μεγάλο ταλέντο εκεί μέσα, από την άλλη δεν μπορώ να αγνοήσω τα εξής:

1. Όλοι οι νεκροί, μα μικροί, μα μεγάλοι, μα μορφωμένοι, μα αμόρφωτοι, μιλούν με ακριβώς τον ίδιο τρόπο! Πράγμα αδύνατον στην Κρήτη σήμερα, όχι στην Κρήτη του ’50 όπου εξελίσσεται η πλοκή.

2. Στο ίδιο μοτίβο να προσθέσω πως σήμερα στην Κρήτη σε αυτά τα χωριά, που κάπως λέγονται όλα μαζί, αλλά δεν θυμάμαι πώς, οριακά καταλαβαίνεις τι λένε όταν μιλάνε στη ντοπιολαλιά. Και δε λέω να την αναπαράγεις 100% γιατί θα ήθελε μετάφραση το βιβλίο στην Ν.Ε. αλλά σίγουρα ήθελε κάτι παραπάνω. Για να μην σχολιάσω (που θα το κάνω) ότι το ’50 ουδείς στην Ελλάδα θα αναφερόταν στο «χιούμορ» του αποθανόντος πατέρα του. Κάπου ώπα!

3. Παρόλο που το βιβλίο αναφέρεται στο ’50, δεν γράφτηκε το ’50. Κι ενώ φυσικά συνέβαιναν και συμβαίνουν φρικτά πράγματα, νομίζω πως έχουμε φτάσει στο σημείο να μπορούμε να γράψουμε για αυτά με καλύτερο τρόπο.

4. Το είχα πει και στην Κάρτα ελεύθερης πρόσβασης, θα το ξαναπώ κι εδώ: Τι φάση με την αστείρευτη σεξουαλικότητα των ηρώων; Άλλη έννοια δεν είχαν; Πείνα, κακουχίες, εμφύλιος, ο νους τους στο κεχρί. Εδώ βέβαια με ενόχλησε λιγότερο γιατί κάπως βοηθούσε στην ιστορία. Όχι απόλυτα αλλά δεν ήταν κι εντελώς άσχετο…

5. Ο συγγραφέας έδωσε περισσότερη έμφαση στους χαρακτήρες των νεκρών παρά στον χαρακτήρα του βασικού του ήρωα, ο οποίος από την πρώτη σελίδα στην τελευταία, ίδιος παρέμεινε.

Τέλος πάντων κι εν κατακλείδι, ωραίο βιβλίο ήταν, να το διαβάσετε (που να μη μου άρεσε δηλαδή 😂). Έχει και μια συγκινητική κορύφωση, που κάπως με αποζημίωσε και για τα αρνητικά. Αλλά άξιζε όλο αυτό το hype; Νομίζω ναι. Σε μια σχετικά ομοιογενή και κάπως άνυδρη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία, αν μη τι άλλο ήταν κάτι το διαφορετικό. Και το διαφορετικό αξίζει πάντα μια ευκαιρία!