Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό

Ήταν 1937 όταν εκδόθηκε αυτό το εμβληματικό έργο από μια μαύρη γυναίκα συγγραφέα, την Zora Neal Hurston. Φυσικά, οι λευκοί, άντρες κριτικοί της εποχής είτε το αγνόησαν είτε το απέρριψαν.

Τότε πρέπει να τους πεις πως η αγάπη δεν είναι κάτι σαν μυλόπετρα, που είναι το ίδιο πράγμα παντού και κάνει το ίδιο πράγμα σε ό,τι αγγίζει. Η αγάπη είναι σαν τη θάλασσα. Είναι κάτι που κινείται, αλλά, παρ’ όλα αυτά, παίρνει τι σχήμα της από την ακτή που συναντά – και είναι διαφορετική σε κάθε ακτή.

Η 40χρονη Τζέινι Κρόφορντ επιστρέφει στην πόλη της μετά από πολλά χρόνια απουσίας. Ο περίγυρος της την υποδέχεται με δυσπιστία, κάτι που το ξέρει και κατά κάποιον τρόπο την απολαμβάνει.

Η παλιά της φίλη Φίμπι όμως θέλει να μάθει την ιστορία της. Γιατί έφυγε; Πού πήγε; Τι έκανε όσο έλειπε; Η Τζέινι ξεκινάει να της λέει την ιστορία της.

Όλα ξεκίνησαν όταν η γιαγιά της την πιάνει στα 16 της να φιλάει ένα αγόρι. Έτσι φροντίζει να την παντρέψει όσο γίνεται πιο γρήγορα με έναν εξηντάρη κτηματία. Τα κίνητρα της γιαγιάς της, ήταν μάλλον αγνά. Η ίδια υπήρξε σκλάβα, έχοντας αποκτήσει παιδί μέσα από τον βιασμό της από τον λευκό αφέντη. Θέλοντας κάτι καλύτερο για την κόρη της, αναγκάστηκε να δραπετεύσει. Ο Αμερικανικός Εμφύλιος της έδωσε την ελευθερία της, αλλά η φυλετική διάκριση που ήταν ιδιαίτερα έντονη τότε, της έδωσε να καταλάβει ότι ακόμα είναι δύσκολο να ζήσει πραγματικά ελεύθερη. Έχοντας ήδη χάσει την κόρη της, θέλει να σώσει την εγγονή της και την αναγκάζει να προχωρήσει σε έναν γάμο συμφέροντος.

Η Τζέινι όμως είναι νέα. Δεν θέλει να ζήσει αυτή την ζωή, περιορισμένη και ετεροκαθοριζόμενη από έναν άντρα που δεν επέλεξε. Έναν άντρα που αναζητούσε οικιακή βοηθό και τροφό και όχι μια πραγματική σύντροφο. Βρίσκει διέξοδο σε έναν άλλο άντρα, εγκαταλείπει τον σύζυγό της και ξεκινάει ένα ταξίδι στο άγνωστο. 

Το άγνωστο είναι η πρόθεση του νέου άντρα, του Τζο Σταρκ, να οικοδομήσει και γιατί όχι, να διοικήσει, μια κοινωνία μαύρων, το Ήτονβιλ της Φλόριντα. Και τα καταφέρνει. Σύντομα όμως γίνεται σαφές ότι η Τζέινι για τον Τζο, είναι απλά μια trophy wife, μια γυναίκα-τρόπαιο που την ήθελε για να ενισχύσει την ισχυρή του θέση στην πόλη, να διευθύνει το κατάστημα του, να είναι υπάκουη, σεμνή και να συμβάλει στην συντήρηση του μύθου του. Μέσα στα είκοσι χρόνια γάμου την αντιμετωπίζει ως ιδιοκτησία του, την επικρίνει, την ελέγχει και την κακοποιεί σωματικά.

Τελικά όμως, όπως η ίδια η Τζέινι μας λέει, ο Σταρκ δεν την γνώρισε ποτέ γιατί απλά ποτέ δεν την άφησε ελεύθερη.

Ο θάνατος του Σταρκ αφήνει την Τζέινι ελεύθερη και οικονομικά ανεξάρτητη, αλλά μόνη. Το ανήσυχο πνεύμα της, αναζητάει διέξοδο και μια ζωή που να της δίνει κάπως την αίσθηση της πληρότητας και της αξίας. Κάπως έτσι όταν εμφανίζεται ο Μπισκότος, ένας νεαρός εργάτης, που της φέρεται με σεβασμό και της δείχνει τον έρωτά του όταν της αφιερώνει τα τραγούδια που παίζει στην κιθάρα του, η Τζέινι δεν διστάζει πολύ. Τα παρατάει όλα και φεύγει μαζί του.

Η ζωή με τον Μπισκότο είναι όμορφη, αλλά όχι εύκολη. Το τέλος όμως της κοινής τους ζωής βρίσκει τον Μπισκότο νεκρό και την Τζέινι κατηγορούμενη για αυτό. Λευκοί άντρες καλούνται να αποφασίσουν για μια μαύρη γυναίκα, σε μια δίκη – παρωδία, όπως πολλές πραγματικές δίκες εκείνης της εποχής. Όμως στον φανταστικό κόσμο της Χέρστον, ένα δίκτυο λευκών γυναικών, βοηθάει την Τζέινι, που ελεύθερη κι αθώα μπορεί πια να κάνει μια αξιοπρεπή  κηδεία στον άντρα που αγάπησε και να επιστρέψει στο Ήτονβιλ.

Δύο πράγματα πρέπει να κάνει κανείς μόνος του. Μόνος του πρέπει να πάει στον Θεό και μόνος του να μάθει πώς να ζει.

Μία απάντηση στο “Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό”

  1. Zora Neal Hurston – Jo and books Άβαταρ

    […] 1937, εκδίδει αυτό το αριστουργηματικό Their Eyes Were Watching God (Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό). Όταν το βιβλίο εκδόθηκε, οι λευκοί, άντρες κριτικοί […]

    Μου αρέσει!

Αφήστε απάντηση στον/στην Zora Neal Hurston – Jo and books Ακύρωση απάντησης

Διάβασε ακόμα!