Jo and books

Trigger Warning: Ψυχική νόσος, Αυτοκτονία

Υπάρχουν κάποιες καταστάσεις που δεν έχουν όνομα σε καμία γλώσσα του κόσμου. Γιατί είναι τέτοιο το ειδικό τους βάρος που δεν μπορεί να περιγραφεί με λέξεις. Γιατί υπάρχουν κάποιες οδύνες που δεν τις χωράει το μυαλό του ανθρώπου.

Η Πιεδάδ Μπονέτ σε αυτό το πολύ προσωπικό βιβλίο μας αφηγείται την ιστορία του γιου της, Ντανιέλ, που έθεσε ο ίδιος τέλος στη ζωή του, πηδώντας από την ταράτσα του φοιτητικού του δωματίου στη Νέα Υόρκη. Ο Κολομβιανός νεαρός φοιτητής και καλλιτέχνης δεν άντεξε να ζει υπό το βάρος της ψυχικής νόσου που τον βασάνιζε.

Η μαμά του τώρα έρχεται να αφηγηθεί την ιστορία του Ντανιέλ που έφυγε και της οικογένειας που έμεινε πίσω. Το πένθος είναι ο ένας βασικός πρωταγωνιστής του έργου. Το πένθος και οι αναμνήσεις. Ο πόνος του γονιού που ήξερε πώς το παιδί του υπέφερε, που προσπαθούσε να το βοηθήσει, αλλά τελικά δεν κατάφερε να το σώσει. Ο πόνος και οι ενοχές. Δε χρειάζεται να φταις για να νιώθεις ένοχος, ειδικά όταν σου συμβαίνει κάτι που είναι αφύσικο να συμβεί. Να είσαι ζωντανός, ενώ το παιδί σου δε είναι πια…

Η αφήγηση κινείται σε πολλαπλά επίπεδα. Από τη μία σε ένα μη γραμμικό επίπεδο αφήγησης, ανακαλώντας γεγονότα από την παιδική και εφηβική ηλικία του Ντανιέλ αλλά και τα γεγονότα πριν και μετά τον θάνατό του. Από την άλλη είναι μια προσωπική εξομολόγηση, γραμμένη με μορφή ημερολογιακών καταχωρήσεων, συνοδευόμενη από στοχασμούς, ποίηση της ίδιας της Μπονέτ αλλά και άλλων συγγραφέων και ποιητών.

Η γλώσσα είναι λιτή. Δεν υπάρχουν υπερβολικές εκφράσεις, δεν πρόκειται για έναν εξωραϊσμένο ακαδημαϊκό λόγο, αλλά για μια πολύ ανθρώπινη κατάθεση ψυχής. Η συγγραφέας δεν επιθυμεί τη συμπόνοια ή τον θαυμασμό. Θέλει απλά να πει μια ιστορία. Μια ιστορία που δεν έχει όνομα αλλά η αποτύπωσή της θα βοηθήσει την ίδια και την οικογένειά της να συνεχίσουν, να ανασυσταθούν.

Η Μπονέτ δεν κρύβει τίποτα, από την αρχή ξεκαθαρίζει τις προθέσεις τις, να μιλήσει για το παιδί της. Για την ψυχική ασθένεια που τον βασάνιζε. Για τη σιωπή που πρέπει να σπάσει σε μια κοινωνία που ακόμα αντιμετωπίζει τις ψυχικές νόσους ως στίγμα. Για τον εαυτό της ως μητέρα, που έκανε ότι καλύτερο μπορούσε. Δεν εξωραΐζει όμως τη γονεϊκότητα. Αναγνωρίζει τα λάθη, τις αδυναμίες, τις ενοχές για την, ατελέσφορη, προσπάθεια.

Καταθέτει την οικογενειακή τους εμπειρία, με θάρρος και επίγνωση. Η γραφή της δεν είναι ένας δρόμος για την κάθαρση, μόνο. Είναι και μια προσπάθεια να ειπωθούν όλα αυτά που δεν έχουν όνομα.

Συνολικά, είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί. Τόσο για την ενδιαφέρουσα λογοτεχνική του φόρμα, όσο και το περιεχόμενό του, για όλα αυτά τα αβάσταχτα πράγματα για τα οποία δεν τολμούμε να μιλήσουμε, αλλά ίσως πρέπει να αρχίσουμε. Γιατί για τα περισσότερα στίγματα, υπάρχει κοινωνική ευθύνη και πλέον πρέπει να την αναλάβουμε!