Όταν έφτιαχνα την λίστα μου για το Reading Challenge του 2023, στο Ε είχα δύο επιλογές, που και οι δύο αφορούσαν βιβλία που αγωνιούσα να διαβάσω.
Χαίρομαι πολύ που δεν απογοητεύτηκα από την τελική μου επιλογή!
Εξέγερση του Reymont Władysław Stanisław λοιπόν για το Ε, βιβλίο που έμεινε απαγορευμένο για πάνω από 40 χρόνια. Μια ιστορία για την επανάσταση των ζώων και την εξέγερση. Ένα βιβλίο για την ελευθερία και το τίμημά της.
Ο Ρεξ είναι ο σκύλος του υποστατικού που γέρασε και δεν είναι πια χρήσιμος. Κι οι άνθρωποι όταν κάτι δεν είναι πια χρήσιμο, το πετάνε στα αζήτητα.
Μετά από το ξύλο που του έδωσαν τα αφεντικά του, στην προσπάθειά τους να τον εξολοθρεύσουν, αποφασίζει να ζήσει ελεύθερος στο δάσος.
Η πρώτη γεύση της ελευθερίας όμως οδηγεί στην ασυδοσία. Καταπατείται ο βασικός νόμος της φύσης: σκοτώνουμε για να φάμε, όχι για διασκέδαση. Δεν παίζουμε με το θήραμα μας, δεν το βασανίζουμε. Καλύπτουμε τις ανάγκες μας και μόνο αυτές, δεν δημιουργούμε αποθήκες για το μέλλον.
(Ποιο ήταν άραγε το πρώτο είδος που καταπάτησε κατάφορα τον κανόνα; Και τι λέει αυτό για αυτό το είδος;)
Όμως, σιγά σιγά η επαφή του με τα άλλα ελεύθερα πλάσματα του δάσους άρχισε να τον αλλάζει. Το όραμα που του μετέφεραν οι πελαργοί για έναν τόπο ήμερο κι ελεύθερο από τον άνθρωπο – δυνάστη, τον κινητοποιεί και αποφασίζει να ηγηθεί της εξέγερσης των ζώων και της πορείας τους προς την ελευθερία.
Φυσικά όταν οι σκλάβοι εξεγείρονται, οι αφέντες αντιδρούν. Η εξέγερση δεν υπήρξε αναίμακτη, αλλά τελικά επετεύχθη.
Έτσι τα πρώην οικόσιτα ζώα, με την συνοδεία των λύκων ξεκινάνε την διαδρομή προς την ελευθερία.
Όμως η ελευθερία απαιτεί και αρετή και τόλμη. Ο δρόμος δεν είναι εύκολος. Το φαγητό που μέχρι τότε έδινε ο άνθρωπος δεν υπάρχει σε αφθονία και ταυτόχρονα μέσα στην φύση επικρατεί ο νόμος του ισχυρού.
Κοινώς τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα.
Κι όταν τελικά το όνειρο της ελευθερίας αποδεικνύεται απατηλό, τα ζώα αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι ίσως οι θυσίες που πρέπει να κάνουν, δεν αξίζουν παραπάνω από την ασφάλεια που είχαν πριν.
Ανακαλύπτουν επίσης ότι μερικές φορές ο ηγέτης, ειδικά όταν ενστερνίζεται τον ρόλο του σωτήρα, πολύ συχνά δεν είναι ο κατάλληλος, ειδικά όταν σε καλεί να πληρώσεις ένα τίμημα που δεν θέλεις, όταν ο στόχος σου και ο δικός του δεν είναι κοινός.
Σύμφωνα με όλα όσα διάβασα, το βιβλίο θεωρήθηκε μια αλληγορική κριτική της Οκτωβριανής Επανάστασης, για αυτό άλλωστε κι έμεινε απαγορευμένο καθόλη την διάρκεια ύπαρξης της ΕΣΣΔ. Ως προς αυτό, θα πω ότι στο επίμετρο του βιβλίου πολλά πράγματα μπαίνουν στην θέση τους, ακόμα και ο συσχετισμός του παρόντος έργου με την μεταγενέστερη Φάρμα των Ζώων.
Η αποκλειστικά προσωπική μου γνώμη, είναι ότι ο συγγραφέας αγαπάει τον άνθρωπο, την ικανότητα του ανθρώπινου μυαλού, την υπεροχή του ανθρώπου σε σχέση με τα άλλα πλάσματα του πλανήτη, κάτι που φαίνεται με τον τρόπο που αντιμετωπίζει τον Μουγκό, τον άνθρωπο που εξανάγκασε ο Ρεξ να συμμετάσχει στην εξέγερση.
Ταυτόχρονα ο συγγραφέας δείχνει να αντιλαμβάνεται την ανάγκη όλων των κατατρεγμένων να συσπειρωθούν και να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή, τονίζοντας όμως πόσο δύσκολη είναι η θυσία της ασφάλειας για την εξασφάλιση της ελευθερίας. Το πώς δηλαδή η ίδια η ελευθερία, αν δεν έχει κανόνες, μπορεί να είναι καταστροφική.
Τέλος σχολιάζει την έννοια της ηγεσίας, των αυτόκλητων σωτήρων που δεν αντιλαμβάνονται ότι ίσως απευθύνονται σε ένα κοινό που δεν θέλει να σωθεί…
Jo and books 